De Brauw News

DNB verduidelijkt beleidsuitingen | Inrichting sleutelfuncties ligt bij pensioenfondsen

March 16, 2020

In de Nieuwsbrief Pensioenen van 6 maart 2020 schrijft DNB dat zij heeft gemerkt dat er bij pensioenfondsen onduidelijkheid is over de status van Q&A’s. Die onduidelijkheid leeft bij pensioenfondsen, nu zij sleutelfuncties moeten inbedden in hun organisaties op grond van de herziene pensioenrichtlijn (IORP II). Om die reden geeft DNB in de nieuwsbrief enige uitleg. Q&A’s moeten worden gezien als guidance die bedoeld is als handreiking naar de sector. Deze guidance is niet bindend voor onder toezicht staande instellingen, aldus DNB. Pensioenfondsen zijn zelf verantwoordelijk voor de inrichting van sleutelfuncties in hun organisaties. Meningsverschillen over de inrichting staan een goede toezichtrelatie tussen fondsen en DNB niet in de weg. DNB belooft dat zij op korte termijn op haar website duidelijkheid zal verschaffen over de status van alle DNB-beleidsuitingen.

Status van beleidsuitingen van DNB

De toezichthouder belooft de Nieuwsbrief Pensioenen van 6 maart 2020 dat op korte termijn een artikel op haar website zal verschijnen over de status van alle beleidsuitingen. DNB noemt:  toezichthouderregelingen, beleidsregels, Q&A’s en best practices. Die uitleg lijkt ons heel nuttig. Waarbij wij aantekenen dat er nog andere beleidsuitingen zijn van DNB die niet in die opsomming staan, zoals een factsheet, Guidance en Good Practice. Hopelijk neemt DNB die ook mee. Wij zijn er voorstander van dat DNB gebruik maakt van een vaste indeling, zoals de AFM doet. Het gebruik van eenvormige aanduidingen en omschrijvingen door beide toezichthouders draagt bij aan de rechtszekerheid en kan verwarring voorkomen. Aan het slot van deze bijdrage zie je de terminologie en de betekenissen zoals de AFM die hanteert.

 

Verantwoordelijkheid voor inrichting sleutelfuncties

Volgens DNB ligt de verantwoordelijkheid voor de inrichting en invulling van sleutelfuncties bij de pensioenfondsen. Die opvatting lijkt ons juist, kijkend naar de implementatiewet IORP II en de parlementaire geschiedenis. DNB vervolgt: “In het geval uw fonds meent op andere wijze aan de wettelijke eisen te kunnen voldoen dan DNB in haar Q&A als guidance heeft meegegeven, dan kunt u dit gemotiveerd aan uw toezichthouder voorleggen.” Dit citaat roept de nieuwe vraag op wat “voorleggen” betekent. Als de pensioenfondsen zelf verantwoordelijk zijn, betekent voorleggen “informeren” en is het niet nodig om instemming van DNB te verkrijgen.

 

Zie ook deze Q&A waar DNB schrijft: “De pensioenuitvoerder is zelf verantwoordelijk voor het naar behoren inrichten van de sleutelfuncties en legt de inrichting en motivering daarvan vast. De pensioenuitvoerder motiveert onder meer dat sprake is van een proportionele invulling en hoe de gekozen invulling ervoor zorgt dat de sleutelfunctie effectief kan opereren en zijn werkzaamheden op een objectieve, eerlijke en onafhankelijke wijze kan uitvoeren.”

 

Verdere verduidelijking door DNB nodig

Die uitlating staat echter op gespannen voet met wat DNB schrijft in de Nieuwsbrief Pensioenen van januari 2020: “De aanmelding van de sleutelfunctiehouders kan pas als DNB een positief oordeel heeft gegeven over de opzet van de sleutelfuncties.” Zie daarover de kritiek van de Pensioenfederatie in haar statement van 11 februari 2020.

 

Hoe het ook zij: het is positief dat DNB zich nu expliciet uitlaat over de status van haar beleidsuitingen en dat zij verdere verduidelijking belooft. Nuttig is ook dat DNB opmerkt dat verschillen van mening over de verankering van sleutelfuncties in het kader van IORP II geen gevolgen hebben voor de toezichtrelatie tussen pensioenfondsen en DNB. Nu komt het aan op de overtuiging.

 

Beleidsuitingen AFM

De AFM hanteert drie verschillende benamingen voor de beleidsuitingen: beleidsregel, leidraad en interpretatie. Oude termen zoals ‘guidance’, ‘circulaire’ of ‘standaard’ gebruikt de AFM sinds 1 augustus 2011 niet meer. De  hieronder opgenomen begrippen en toelichtingen zijn ontleend aan de AFM-website.

 

Wat is de juridische status van beleidsuitingen? Zowel beleidsregels als leidraden, interpretaties en ESA-richtsnoeren binden de AFM. Marktpartijen mogen er op vertrouwen dat de AFM handelt overeenkomstig de gepubliceerde beleidsuitingen. Dit volgt ook uit het vertrouwens- en het gelijkheidsbeginsel. Zie de website van de AFM hierover.

 

Beleidsregels AFM

Onder een beleidsregel verstaat de AFM een schriftelijk beleidsuiting die een of meer algemene en voor herhaalde toepassing vatbare regels bevat over het gebruik van een bevoegdheid van de AFM. Zij kan ook een algemene voor herhaalde toepassing vatbare regel over de afweging van belangen of de vaststelling van feiten inhouden. Voor een beleidsregel geldt dat het een besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), meer specifiek ex. artikel 1:3 lid 4 Awb jo. artikel 4:81 – 4:84 Awb. De AFM moet handelen overeenkomstig de beleidsregel, behalve in bijzondere omstandigheden. Verder kan een beleidsregel door de Hoge Raad beschouwd worden als ‘recht’ in de zin van artikel 79 Wet rechtelijke organisatie.

De AFM consulteert de belanghebbende(n) en/of de markt over de inhoud van de beleidsregel voorafgaand aan de publicatie van de beleidsregel. De AFM publiceert een beleidsregel in de Staatscourant. De AFM kan in de individuele (handhavings-) besluiten verkort verwijzen naar een beleidsregel in plaats van het opnemen van een uitgebreide motivering.

 

Leidraden AFM

Een leidraad is een schriftelijke beleidsuiting waarin de AFM aan marktpartijen richting en duidelijkheid wil geven. Een leidraad geeft bijvoorbeeld aanbevelingen, handvatten of extra uitleg. Met een leidraad kan de AFM ook (gedrags)richtlijnen aan de markt meegeven. Het doel van een leidraad is een specifieke groep van personen te informeren of meer inzicht te geven over een bepaald onderwerp. Een leidraad wordt vaak gepubliceerd naar aanleiding van de roep vanuit de markt of naar aanleiding van specifieke gevallen uit de praktijk.

 

Interpretaties en Q&A’s AFM

Onder een interpretatie verstaat de AFM een schriftelijke korte beleidsuiting waarin de visie van de AFM wordt weergegeven over specifieke artikelen op de naleving waarvan zij toezicht houdt en/of van AFM-bevoegdheden. Een interpretatie is minder omvangrijk dan een leidraad.

 

De betekenis van Q&A’s legt de AFM uit in iedere Q&A zelf. Zo bijvoorbeeld in de Q&A in verband met de AIFMD: “De AFM benadrukt voorts dat de vragen en antwoorden van de Q&A in algemene termen zijn gesteld en uitsluitend in algemene zin informatie en guidance trachten te geven. De vragen en antwoorden geven geen guidance voor concrete situaties en doen niet af aan de wettelijke taken en verantwoordelijkheden van betrokkenen. Daar waar de gegeven antwoorden een vorm van invulling geven aan regels met een principle based-karakter sluit dat niet uit dat naleving van die regels ook op een andere wijze mogelijk is. (…) Aan de Q&A kunnen geen rechten worden ontleend.”

We keep track of you on our site with cookies, in order to offer the basic functionality of the website and generate user statistics on an anonymous basis to make our website more user-friendly. We do not use or share your data with third parties for advertising purposes.